Podmiot kluczowy tylko przez grupę? Wyłączenie z art. 5 ust. 6 i 7 KSC

Stan prawny na 13 października 2026 · Michał Zdunowski · 3 min czytania

Jeśli Twoja organizacja przekracza progi średniego przedsiębiorcy tylko dlatego, że doliczasz dane przedsiębiorstw partnerskich lub powiązanych, ustawa o KSC pozwala w określonych warunkach tego doliczenia nie uwzględniać. Warunek: Twój system informacyjny jest niezależny od ich systemów albo nie świadczysz usług wspólnie z nimi. Formularz w systemie S46 nie ma pola na to wyłączenie, więc status w wykazie może być wyższy niż ten, który wynika z ustawy.

2 warunki
niezależny system albo brak wspólnych usług, dokumentuj oba
2 obliczenia
wielkość z danymi grupy i bez nich
14 dni
na zgłoszenie zmian danych objętych wpisem
3.04.2028
od tej daty grożą kary pieniężne

Kogo dotyczy problem?

Wielkość przedsiębiorstwa ustala się według załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, co do zasady z doliczeniem danych przedsiębiorstw partnerskich i powiązanych. Spółka zatrudniająca 30 osób, ale należąca do dużej grupy, formalnie staje się dużym przedsiębiorstwem. Jeśli działa w sektorze z załącznika nr 1 do ustawy, po doliczeniu danych grupy wychodzi jej status podmiotu kluczowego, z cyklicznym audytem i nadzorem jak dla dużego operatora.

Najczęściej dotyczy to spółek zależnych grup, także zagranicznych, oraz placówek działających w sieciach, na przykład przychodni, laboratoriów czy firm logistycznych.

Co dokładnie mówi przepis?

Art. 5 ust. 6 ustawy stanowi, że podmiot, który spełnia przesłanki uznania za podmiot kluczowy wyłącznie z powodu przekroczenia progów średniego przedsiębiorcy po doliczeniu danych przedsiębiorstw partnerskich lub powiązanych, nie jest podmiotem kluczowym, jeżeli jego system informacyjny jest niezależny od systemów tych przedsiębiorstw lub nie świadczy usług wspólnie z nimi. Art. 5 ust. 7 stosuje tę samą regułę do podmiotów ważnych.

W praktyce daje to dwa scenariusze:

  1. Spółka sama w sobie średnia, a duża tylko przez grupę: przestaje być podmiotem kluczowym, ale zostaje podmiotem ważnym, bo przesłanki dla podmiotu ważnego spełnia samodzielnie.
  2. Spółka sama w sobie mała lub mikro: przy spełnieniu warunku nie jest ani podmiotem kluczowym, ani ważnym.

Wyłączenie dotyczy wyłącznie kryterium wielkości. Nie obejmuje podmiotów objętych ustawą niezależnie od wielkości, na przykład dostawców usług DNS. Organ właściwy może też uznać podmiot za kluczowy lub ważny w drodze decyzji.

Czy wyłączenie dotyczy Twojej spółki

  1. Policz wielkość z danymi grupy

    Według załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 651/2014, za ostatni zamknięty rok obrotowy.

  2. Policz wielkość bez danych grupy

    Jeśli dopiero dane grupy podnoszą status, sprawdź warunek wyłączenia.

Czy system informacyjny spółki jest niezależny od systemów grupy albo spółka nie świadczy usług wspólnie z grupą?

Tak

Spółka sama w sobie średnia zostaje podmiotem ważnym. Spółka mała lub mikro nie jest ani podmiotem kluczowym, ani ważnym.

Nie

Wyłączenie nie działa, status liczysz z danymi grupy.

Wyłączenie dotyczy tylko kryterium wielkości. Organ może też uznać podmiot za kluczowy lub ważny w drodze decyzji.

Podstawa: art. 5 ust. 6 i 7 ustawy o KSC.

Kiedy system informacyjny nie jest niezależny?

Ustawa nie podaje listy. Niezależność podważają zwykle:

  1. wspólny katalog użytkowników i domena, na przykład jeden tenant Microsoft 365 dla całej grupy,
  2. wspólna poczta, VPN albo sieć WAN grupy,
  3. wspólny ERP, system dziedzinowy lub CRM używany przy świadczeniu usługi,
  4. dział IT lub SOC grupy z uprawnieniami administracyjnymi w Twoich systemach.

Wspólne świadczenie usług to sytuacja, w której spółka z grupy realizuje część procesu wobec Twojego klienta lub pacjenta.

Przepis łączy oba warunki spójnikiem „lub”, więc formalnie wystarczy jeden. Część komentatorów czyta go jednak ostrzej, a Ministerstwo Cyfryzacji w Q&A omawia oba elementy razem. Dlatego dokumentuj oba.

Typowe sygnały, że systemy są wspólne

Tożsamość

wspólny katalog użytkowników i domena, na przykład jeden tenant Microsoft 365 dla całej grupy

Łączność

wspólna poczta, VPN albo sieć WAN grupy

Aplikacje

wspólny ERP, system dziedzinowy lub CRM używany przy świadczeniu usługi

Administracja

dział IT lub SOC grupy z uprawnieniami administracyjnymi w Twoich systemach

Ustawa nie podaje listy. Wspólne świadczenie usług to sytuacja, w której spółka z grupy realizuje część procesu wobec Twojego klienta lub pacjenta.

Co zrobić, jeśli S46 pokazuje zbyt wysoki status?

  1. Policz wielkość dwa razy: z danymi grupy i bez nich, według ostatniego zamkniętego roku obrotowego.
  2. Przeanalizuj niezależność systemów i wspólne świadczenie usług. Sporządź listę systemów używanych przy usłudze, ich właścicieli i osób z dostępem administracyjnym.
  3. Spisz wnioski w notatce zatwierdzonej przez kierownika podmiotu. Status wynika z ustawy, a nie z wpisu, więc ta notatka będzie Twoim dowodem przy kontroli.
  4. Zwróć się do organu właściwego do spraw cyberbezpieczeństwa dla Twojego sektora z wnioskiem o zmianę wpisu i analizą w załączniku.
  5. Pilnuj zmian. Zmiany danych objętych wpisem zgłasza się w ciągu 14 dni, a migracja do wspólnych systemów grupy może odebrać wyłączenie.

Czy to sposób na uniknięcie obowiązków?

Nie. Wyłączenie działa tylko wtedy, gdy niezależność jest faktyczna i udokumentowana. Jeśli organ ustali, że systemy są w praktyce wspólne, może wpisać podmiot do wykazu z urzędu, a od 3 kwietnia 2028 grożą kary pieniężne. Spółka, która zostaje podmiotem ważnym, nadal wdraża obowiązki ustawowe, tylko bez cyklicznego audytu.

Źródła

Michał Zdunowski, CEO IS Consulting. Od ponad 15 lat zajmuje się cyberbezpieczeństwem, jest autorem książki o NIS2 w Polsce (INFORLEX) i bierze udział w konsultacjach publicznych przepisów o cyberbezpieczeństwie.

Więcej o nas

Powiązane artykuły

Porozmawiajmy o bezpieczeństwie Twojej organizacji

Nie musisz być gotowy na wielki projekt. Wystarczy rozmowa o tym, gdzie jesteś i czego wymaga od Ciebie prawo. Pomożemy Ci zaplanować realne, wykonalne kroki.

Email
contact@isconsulting.pl
Adres
ul. Żelazna 51/53, 00-841 Warszawa